W praktyce klinicznej wykorzystuje się jednak częściej Klasyfikację Amerykańską DSM-V (Diagnostic and Statistical Manual of MentalDisorders. Fifth Edition, 2013), w której zaburzenie uprawiania hazardu umieszczono w kategorii „Zaburzenia używania substancji i zaburzenia nałogowe”, a więc w grupie związanej z uzależnieniami, a nie z zaburzeniami nawyków i popędów. Według tej klasyfikacji symptomami zaburzenia uprawiania hazardu są:
- potrzeba podwyższania podczas gry stawek pieniędzy, niezbędnych do uzyskania odpowiedniego poziomu podekscytowania;
- poddenerwowanie lub poirytowanie w sytuacjach ograniczenia lub zaprzestania grania;
- wielokrotne podejmowanie bezskutecznych prób mających na celu kontrolowanie, ograniczenie lub zaprzestanie hazardowego grania;
- częste zaabsorbowanie hazardem, np. przypominanie sobie wcześniejszych doświadczeń związanych z graniem, planowanie następnej gry, myślenie o sposobach zdobycia pieniędzy na grę hazardową itp.;
- częste granie dla poprawy złego samopoczucie (np. uczucia bezradności, poczucia winy, lęku, depresji);
- częste podejmowanie prób odzyskania pieniędzy następnego dnia po przegranej w grze (próby „odegrania się”);
- okłamywanie w celu ukrycia prawdziwych rozmiarów swojego hazardowego grania;
- narażenie na szwank ważnych relacji, pracy, nauki i kariery zawodowej z powodu zaangażowania w hazardowe granie;
- szukanie u innych osób pomocy finansowej w celu poprawienia złej sytuacji ekonomicznej spowodowanej hazardowym graniem.
Jeżeli w ciągu 12 miesięcy wystąpią co najmniej cztery spośród wyżej wymienionych objawów wówczas stwierdza się zaburzenie związane z uprawianiem hazardu (określone mianem patologicznego hazardu w klasyfikacji ICD-10 i we wcześniejszej rewizji DSM-IV). Obecna klasyfikacja DSM-V zrezygnowała z pojęcia „patologiczny” hazard, natomiast rozróżnia trzy stopnie zaawansowania choroby: łagodny (przy stwierdzeniu 4-5 objawów), umiarkowany (przy stwierdzeniu 6-7 objawów) oraz silny (przy stwierdzeniu 8-9 objawów).
LISTA SPOSOBÓW RADZENIA SOBIE Z MYŚLAMI
O HAZARDZIE
- Rzuć im wyzwanie – użyj innych myśli do przeciwstawienia się myślom nawrotowym. Na przykład „nie mogę zagrać bez ryzyka, że nie zagram więcej” albo „nie muszę grać, żeby się odprężyć lub uspokoić, mogę zrobić coś innego przyjemnego dla mnie”.
- Zrób listę korzyści wynikających z trzeźwości – o ile lepiej ci się żyje bez grania, o ile lepiej układają się relacje w rodzinie, o ile lepszy jest stan Twojego portfela, o ile lepiej czujesz się, gdy budzisz się bez kaca moralnego itd. Pomyśl, czy warto tracić te dni trzeźwości od grania, które już osiągnąłeś.
- Zrób listę negatywnych strat wynikających z grania.
- Czytaj ją dla przeciwstawienia się myślom o przyjemności wynikającej z grania.
- Odwracanie uwagi – pomyśl o czymś przyjemnym.
- Zmień miejsce, zajmij się czymś
- Zadzwoń, porozmawiaj o tym, co przeżywasz – zmniejszysz poziom napięcia i myśli o graniu nie będą tak intensywne.
- Technika odkładania decyzji – odłóż decyzję o grze na pół godziny, zwykle pragnienie gry opada po osiągnięciu szczytowego poziomu.
- Technika – odtwarzanie zapisu. Wyobraź sobie, że grasz na automacie (obstawiasz zakłady bukmacherskie) i to, co się dalej stanie w rzeczywistości. Początkowo pewnie wygrywasz w swojej wizji, ale przypomnij sobie co zwykle dzieje się w rzeczywistości. Grasz dopóki nie przegrasz wiele lub wszystkiego. Stoisz przy maszynie (przy kuponie), czujesz złość na siebie, poczucie winy, wstyd. Wracasz do domu lub do codziennych zajęć. Widzisz twarz swojej żony, dzieci. Co widzisz? Opisz dokładnie, co się stanie.
- Technika – natychmiastowe warunkowanie negatywne. Przypomnij sobie swoje najgorsze doświadczenie związane z hazardem (myśli samobójcze, twarze bliskich, rozmowy w bankach, oddawanie ciężko zarobionych pieniędzy itp.). Przytrzymaj to w wyobraźni jako obraz (utrwalenie w mózgu).
Źródło – „Hazard” B. Woronowicz, „Uzależnienia behawioralne” M. Rowicka, „Uzależnienia behawioralne i zachowania problemowe młodzieży” red. J. Jarczyńska